Bułgaria

W kierunku północnym od Sofii biegnie równolegle z rzeką Iskyr szosa i linia kolejowa aż do Mezdry (prawie 100 km od stolicy). Po obu brzegach rzeki, przecinającej kapryśnymi meandrami Starą Płaninę, pojawiają się zdumiewające formacje skalne o najróżniejszych fantazyjnych kształtach i przepięknych barwach.

Między Swoge a Łakatnikiem jest jaskinia zwana Meczata Dupka (Niedźwiedzia Jaskinia), ma 480 m długości.

W Łakatniku skały z piaskowca i wapienia, zwane Skałami Łakatnickimi, pną się pionowo, wyzywając alpinistów na pojedynek. W pobliżu, u podnóża skał są wejścia do tajemniczych jaskiń. Największą tutaj jaskinią jest Tymnata Dupka (Ciemna Jaskinia), mająca 3 km długości. Podziemna rzeka w jaskini ma dwa wodospady i utworzyła 19 małych jezior. Wypływa na powierzchnię jako źródło. W jaskini znaleziono ślady pobytu człowieka z epoki neolitu. Niedaleko jest restauracja, kemping i wypożyczalnia sprzętu dla grotołazów.
Za Łakatnikiem, w pobliżu Karkurowa, są groty z malowidłami naskalnymi. Aż do końca XIX w. mieszkali w nich niepokorni mnisi, zbuntowani przeciwko władzy tureckiej.

Inne niezwykle jaskinie znajdują się za Wracą - jedzie się 17 km szosą z Mezdry do Wracy, a następne 15 km na zachód od Wracy, do jaskini Ledenki, największej w Wraczanskiej Płaninie. Jaskinię tę, zelektryfikowaną, udostępniono turystom. Ledenka ma kilkupiętrowe galerie, komnaty, zwane Westybul, Wodospad, Mała Sala, Wielka Sala, Kryształowe Jezioro, podziemne jeziora i przepaście. W jednej z jej grot o nazwie Sala Koncertowa organizuje się koncerty. Akustyka jest wspaniała. W jaskiniach są stalaktyty i stalagmity o zadziwiających kształtach. W okolicach Wracy są jeszcze inne jaskinie, m.in. Zmejowa Dupka (Smocza Jama) czy Ponora.

Magura, inna ciekawa jaskinia, znajduje się kolo wsi Rabiszta, niedaleko Bełogradcziku, na północny zachód od Wracy. Jest ukryta we wzgórzu, ma 2800 m długości i wiele sal i korytarzy, ozdobionych stalaktytami i stalagmitami. Wysokość niektórych pomieszczeń dochodzi 20 m. Jedną z komnat ozdobili jej mieszkańcy przed trzema tysiącami lat rysunkami naskalnymi, używając do tego celu odchodów nietoperzy. Obrazki przedstawiają sceny łowieckie, ptaki, zwierzęta i tańczących ludzi. W Magurze znaleziono również narzędzia kościane, z kamienia i brązu. Ponadto w niszy jaskini odkryto szczątki rzymskiej dziewczyny, wraz z jej ozdobami.